Waarom energieprijzen steeds vaker schommelen

Veel ondernemers merken het direct op hun energierekening: energieprijzen bewegen steeds sneller en sterker. Waar prijzen vroeger maandenlang stabiel bleven, kunnen ze nu per dag of zelfs per kwartier veranderen. Dat roept vragen op. Waarom gebeurt dit? En belangrijker: is dit tijdelijk of blijvend? In deze blog leest u waarom prijs­schommelingen inmiddels een vast onderdeel zijn van de energiemarkt en wat dit betekent voor uw bedrijf.  

Energieprijzen schommelen meer dan vroeger

Tot enkele jaren geleden werd energie vooral opgewekt in grote centrales met een voorspelbare productie. Prijzen veranderden langzaam en leveranciers konden risico’s eenvoudig afdekken. Die situatie is veranderd. De energiemarkt is dynamischer geworden en reageert direct op wat er op dat moment gebeurt. Daardoor volgen prijzen steeds nauwkeuriger het werkelijke evenwicht tussen vraag en aanbod.

De belangrijkste oorzaken van prijs­schommelingen

Meer duurzame opwek

Zon en wind spelen een steeds grotere rol in de energievoorziening. Dat is positief, maar ook grillig door het onvoorspelbare gedrag van deze bronnen. Op een zonnige of winderige dag is er veel aanbod en dalen de prijzen als daardoor het aanbod groter is dan de vraag. Bij weinig zon of wind stijgen ze juist. Dit effect kan zich binnen één dag meerdere keren voordoen.

Vraag en aanbod per moment

Energie is lastig op grote schaal op te slaan. Dat betekent dat productie en verbruik continu in balans moeten zijn.
Wanneer veel bedrijven tegelijk energie gebruiken, stijgt de prijs. Daalt de vraag, dan beweegt de prijs mee naar beneden.

Beperkte netcapaciteit

Het elektriciteitsnet kan niet altijd alle opgewekte energie verwerken. Bij pieken in duurzame productie ontstaat soms een overschot dat niet kan worden afgevoerd. Dat zorgt voor sterke prijsbewegingen, inclusief zeer lage of zelfs negatieve prijzen.

Internationale invloeden

De Nederlandse energiemarkt staat niet op zichzelf. Gasprijzen, geopolitieke spanningen, weersomstandigheden in Europa en storingen bij productie-installaties werken direct door in de prijs.

Waarom schommelingen structureel zijn

Deze ontwikkelingen zijn geen tijdelijke verstoringen. Ze horen bij de energietransitie.
Hoe meer duurzame opwek, hoe belangrijker flexibiliteit wordt. Prijzen blijven daarom bewegen op basis van het moment waarop energie beschikbaar en nodig is. De markt wordt daarmee niet instabieler, maar juist nauwkeuriger. Prijs­schommelingen laten zien wat energie op een specifiek moment werkelijk waard is.

Wat betekent dit voor uw bedrijf?

Ook in 2026 zullen ondernemers met een dynamisch energiecontract voordeliger uit zijn. Afhankelijk van de prijsschommelingen kunnen maandelijkse energiekosten echter iets voorspelbaarder of onvoorspelbaarder worden.

Tegelijkertijd ontstaan er ook meer kansen. Bedrijven die inzicht hebben in hun verbruik en flexibel kunnen omgaan met energie, kunnen extra profiteren van momenten met voordelige prijzen. Met de juiste aanpak worden ze een instrument om nog meer grip te krijgen op de energiekosten.

Hoe kunt u hier als ondernemer mee omgaan?

De eerste stap is inzicht. Wanneer gebruikt uw bedrijf de meeste energie? En op welke momenten zijn prijzen vaak lager? Vervolgens kunt u bekijken of processen verplaatst kunnen worden, bijvoorbeeld laden, koelen of produceren op gunstige momenten. Steeds meer bedrijven gebruiken data en dashboards om hier actief op te sturen.

Wilt u weten hoe prijs­schommelingen uitpakken voor uw situatie? Een verbruiksanalyse geeft snel duidelijkheid.